B1 · ÜNİTE 20 · KONU ANLATIMI

Dependent Prepositions

Bu derste yer ve zaman edatlarını yeniden anlatmadan, belirli fiil ve sıfatlarla kullanılan kalıpları çalışacağız: depend on, interested in, responsible for. Türkçedeki ekleri doğrudan çevirmek yerine, İngilizce kelimeyi edatı ve örnek cümlesiyle öğrenmek gerekir.

1. Kelime ve edatı birlikte öğrenmek

Bazı fiil ve sıfatlar belirli bir anlamda belirli edatlarla kullanılır. Bu birliktelikler her zaman Türkçeden tahmin edilemez. Kelimeyi tek başına değil, boşluklu bir kalıpla kaydet: depend on something, interested in something.

Our plan depends on the weather.

Planımız hava durumuna bağlı.

She is interested in photography.

Fotoğrafçılıkla ilgileniyor.

2. Fiil + edat: on, for ve to

Depend on, wait for, apply for, listen to ve belong to gibi yaygın kalıpları günlük bağlamlarla öğren. Aynı fiilin farklı edatlarla farklı anlamları olabilir. Örneğin apply for a job ile apply to a company farklı ilişkiyi vurgular.

I applied for a job at a local company.

Yerel bir şirketteki işe başvurdum.

Please listen to the instructions.

Lütfen talimatları dinle.

3. Sıfat + edat: in, at ve for

Interested in, good at ve responsible for gibi kalıplar kişinin ilgisini, becerisini veya sorumluluğunu anlatır. Ardından isim, zamir veya fiil-ing gelebilir. Sıfatın kendisi fiil olmadığı için çoğu cümlede uygun be fiili gerekir.

He is good at explaining difficult ideas.

Zor fikirleri açıklamakta iyi.

Deniz is responsible for the programme.

Programdan Deniz sorumlu.

4. Duygular ve kişilere yönelik ilişki

Worried about, afraid of, proud of, pleased with ve kind to farklı anlam ilişkileri kurar. Bir duygu her zaman tek edat alır diye düşünme; örneğin angry with a person ve angry about a situation farklı odaklar taşır.

I am worried about the deadline.

Son tarih konusunda endişeliyim.

She is proud of her progress.

İlerlemesinden gurur duyuyor.

5. Kişi ve neden: apologise to … for …

Bazı fiiller iki bilgiyi farklı edatlarla bağlar. Apologise to a person for an action; thank someone for something; ask someone for something gibi kalıplar buna örnektir. Kişi ile nedeni ayırmak cümleyi daha net kurmanı sağlar.

He apologised to Deniz for arriving late.

Geç geldiği için Deniz’den özür diledi.

I thanked her for her help.

Yardımı için ona teşekkür ettim.

6. Edatlardan sonra fiil-ing

Bir edattan sonra eylem geliyorsa çoğunlukla fiil-ing kullanılır. Interested in learn veya good at to explain yerine learning/explaining gerekir. Buradaki ilke önceki Gerunds & Infinitives dersindeki edat–isim ilişkisiyle bağlantılıdır.

I am interested in joining the club.

Kulübe katılmakla ilgileniyorum.

She thanked me for helping.

Yardım ettiğim için bana teşekkür etti.

7. Edat gerektirmeyen fiilleri ayırmak

Discuss, enter ve contact gibi bazı fiiller temel kullanımlarında Türkçeye bakarak eklenen edatları almaz: discuss the problem, enter the room, contact me. Discuss about veya enter to biçimlerini otomatik kullanma. Sözlükte fiilin nesne yapısını kontrol et.

We discussed the timetable.

Programı görüştük.

Please contact the organiser.

Lütfen organizatörle iletişime geç.

8. Kalıpları anlamıyla kontrol etmek

Her edat için tek Türkçe karşılık ezberlemek yeterli değildir. Aynı kelimenin farklı anlamda farklı kalıbı olabilir: agree with a person, agree on a plan, agree to a proposal. B1’de az sayıda yararlı kalıbı doğru bağlamlarda tekrar etmek, uzun listeleri tek seferde ezberlemekten daha kullanışlıdır.

I agree with you about the main problem.

Temel sorun konusunda sana katılıyorum.

We agreed on a date for the meeting.

Toplantı için bir tarih üzerinde anlaştık.

Sık yapılan hatalar

Yanlış: She is interested on music.

Doğru: She is interested in music.

Interested in kalıbı.

Yanlış: I am good in speaking.

Doğru: I am good at speaking.

Good at + isim/fiil-ing.

Yanlış: We discussed about the problem.

Doğru: We discussed the problem.

Discuss temel kullanımda doğrudan nesne alır.

Günlük hayattan mini diyalog

Deniz: Are you interested in joining the group?

Gruba katılmakla ilgileniyor musun?

Mert: Yes, but it depends on the timetable.

Evet, ama programa bağlı.

Deniz: Deniz is responsible for organising the sessions.

Oturumları düzenlemekten Deniz sorumlu.

Mert: Then I will contact her and ask for the details.

O zaman onunla iletişime geçip ayrıntıları isteyeceğim.

Konunun kısa özeti

  • Fiil ve sıfatları edat kalıbıyla birlikte öğren.
  • Depend on, apply for, listen to; interested in, good at, responsible for.
  • Edat sonrasında eylem gelirse çoğunlukla fiil-ing kullan.
  • Discuss/contact/enter gibi fiillere gereksiz edat ekleme.

Şimdi alıştırmaları cevap anahtarına bakmadan çöz. Yanlış yaptığın sorularda yalnızca cevabı değil, seçimin nedenini de açıklamayı dene. Son olarak öğrendiğin yapıyla kendi hayatından iki cümle kur.