B1 · ÜNİTE 7 · KONU ANLATIMI
Modals of Deduction – Must, Might & Can’t
B1 Dilbilgisi / Modals of Deduction – Must, Might & Can’t
Birinin nerede olduğunu, neden yorgun göründüğünü veya bir nesnenin kime ait olduğunu her zaman doğrudan bilmeyiz. Must, may, might, could ve can’t ile elimizdeki belirtilere dayanan çıkarımlar yapabiliriz. Bu derste özellikle şimdiki durumlara ilişkin çıkarımları çalışacağız.
Bu derste neler var?
1. Must: güçlü bir çıkarım
Elindeki bilgiye göre bir açıklamanın çok olası olduğunu düşünüyorsan must kullanabilirsin. Bu kullanım zorunluluk değildir. Konuşanın güçlü inancını ifade eder; yine de matematiksel kesinlik veya doğrulanmış gerçek anlamına gelmez.
The lights are on, and I can hear voices. They must be at home.
Işıklar açık ve sesler duyuyorum. Evde olmalılar.
You have been working all day. You must be tired.
Bütün gün çalışıyorsun. Yorgun olmalısın.
2. Might, may ve could: mümkün açıklama
Bir açıklamanın mümkün olduğunu düşünüyor ama emin değilsen might, may veya could kullanabilirsin. Bu üç modal birçok bağlamda örtüşür. Sabit yüzdeler vermek yerine cümlenin kanıtını ve konuşanın ne kadar iddialı olduğunu değerlendir.
She might be in a meeting.
Toplantıda olabilir.
This could be the wrong address.
Bu yanlış adres olabilir.
3. Can’t: güçlü olumsuz çıkarım
Elindeki bilgiye göre bir şeyin doğru olamayacağını düşünüyorsan can’t kullan. Burada yetenek veya yasak değil, mantıksal çıkarım söz konusudur. Can’t be ifadesini “olamaz” olarak düşünmek bu anlamı ayırmaya yardım eder.
That cannot be Hasan. Hasan is abroad this week.
O Hasan olamaz. Hasan bu hafta yurt dışında.
This answer cannot be correct; it does not match the data.
Bu cevap doğru olamaz; verilerle uyuşmuyor.
4. Modal + be ve modal + fiil
Durum, kimlik ve yer için modal + be; başka eylemler için modal + yalın fiil kullanılır. He/she/it ile fiile -s eklenmez. Modal sonrası to kullanılmaz. Be ile sıfat veya isim eklemeyi unutma.
She must know the route; she drives here every day.
Yolu biliyor olmalı; her gün buraya arabayla geliyor.
He may need more information.
Daha fazla bilgiye ihtiyacı olabilir.
5. Devam eden eylem: modal + be + fiil-ing
Şu anda gerçekleşiyor olabilecek bir eylem hakkında çıkarım yaparken modal + be + fiil-ing kullanabilirsin. Bu yapı bir gelecek planı değildir; mevcut etkinliğe dair yorumdur. Durum fiillerinde ise genellikle yalın fiil daha uygundur.
They might be waiting at the other entrance.
Diğer girişte bekliyor olabilirler.
She must be working; her office light is on.
Çalışıyor olmalı; ofisinin ışığı açık.
6. Mustn’t ile can’t aynı değildir
Mustn’t genellikle yasak veya yapmama gerekliliği anlatır. Must ile kurulan güçlü çıkarımın olumsuz karşılığı temel kullanımda can’t olur. “Evde olamaz” demek için She mustn’t be home yazmak yerine She can’t be home kullan.
You must not enter this room.
Bu odaya girmemelisin.
He cannot be in this room; it is empty.
Bu odada olamaz; oda boş.
7. Might not ve can’t arasındaki fark
Might not veya may not bir durumun gerçekleşmeme ihtimalini belirtir; can’t daha güçlü biçimde imkânsızlık çıkarımı yapar. Emin olmadığın durumda can’t seçmek gereğinden iddialı olabilir. Cevap anahtarlarında bu farkın bağlamla desteklenmesi gerekir.
She might not be at home. We should call first.
Evde olmayabilir. Önce aramalıyız.
She cannot be at home; I am with her at the station.
Evde olamaz; istasyonda onunlayım.
8. Kanıtı cümleyle birlikte vermek
Bir çıkarımı anlaşılır yapan, yalnızca modal değil, onu destekleyen gerekçedir. Because, so veya ayrı bir kanıt cümlesi kullanabilirsin. Bu ünitede şimdiki çıkarımlar hedeflenir; geçmişe yönelik must have + V3 farklı bir yapıdır.
The door is locked, so the office might be closed.
Kapı kilitli, bu yüzden ofis kapalı olabilir.
It must be important because everyone is discussing it.
Önemli olmalı çünkü herkes onu tartışıyor.
Sık yapılan hatalar
Yanlış: She must to be tired.
Doğru: She must be tired.
Modal sonrasında to yok.
Yanlış: He might works at home.
Doğru: He might work at home.
Yalın fiil.
Yanlış: It mustn’t be true. (güçlü imkânsızlık çıkarımı)
Doğru: It can’t be true.
Güçlü olumsuz çıkarım can’t ile.
Günlük hayattan mini diyalog
Deniz: Is that Mert outside?
Dışarıdaki Mert mi?
Mert: It cannot be Mert. He is in Ankara today.
Mert olamaz. Bugün Ankara’da.
Deniz: Then it might be his brother.
O zaman erkek kardeşi olabilir.
Mert: Yes. He must be waiting for someone; he keeps checking the door.
Evet. Birini bekliyor olmalı; sürekli kapıya bakıyor.
Konunun kısa özeti
- Must: güçlü olumlu çıkarım.
- May/might/could: mümkün açıklama.
- Can’t: güçlü olumsuz çıkarım.
- Devam eden etkinlik: modal + be + fiil-ing; kanıtı birlikte değerlendir.
Şimdi alıştırmaları cevap anahtarına bakmadan çöz. Yanlış yaptığın sorularda yalnızca cevabı değil, seçimin nedenini de açıklamayı dene. Son olarak öğrendiğin yapıyla kendi hayatından iki cümle kur.