B2 · ÜNİTE 16 · KONU ANLATIMI
Non-defining Relative Clauses
B2 Dilbilgisi / Non-defining Relative Clauses
B1’de relative clauses ile hangi kişiden veya şeyden söz ettiğini belirlemeyi öğrendin. Bu ünitede kimliği zaten belli olan kişi ve şeyler hakkında ek bilgi vereceğiz. Virgüller sadece yazım ayrıntısı değildir; okuyucunun bilgiyi nasıl yorumlayacağını etkiler.
Bu derste neler var?
1. Tanımlama mı, ek bilgi mi?
Defining clause hangi kişi/şey olduğunu belirler. Non-defining clause ise zaten belli olan kişi/şey hakkında ek bilgi verir. Bu ek bölüm çıkarıldığında ana cümle dilbilgisel olarak ve temel gönderim bakımından anlaşılabilir kalır.
My colleague who speaks Spanish will lead the call.
İspanyolca konuşan iş arkadaşım görüşmeyi yönetecek.
Deniz, who speaks Spanish, will lead the call.
İspanyolca konuşan Deniz görüşmeyi yönetecek.
2. Virgülleri yerleştirmek
Ek bilgi cümlenin ortasındaysa iki virgül, sonundaysa bir başlangıç virgülü kullanılır. Konuşmada kısa duraklamalar bu ayrımı destekler. İsim tekil diye virgül koyma; bilgiyi nasıl sunduğun önemlidir.
The new printer, which arrived yesterday, is upstairs.
Dün gelen yeni yazıcı üst katta.
3. Who, which, where ve whose
Kişilerde who, şeylerde which, uygun yer bağlamlarında where ve sahiplikte whose kullanılabilir. Where yerine preposition + which gereken bağlamları fiilin anlamıyla kontrol et. Whose sonrasında sahip olunan isim gelir.
Mert, whose sister lives nearby, knows the area well.
Kız kardeşi yakında yaşayan Mert bölgeyi iyi bilir.
We stayed in İzmir, where Deniz grew up.
Deniz’in büyüdüğü İzmir’de kaldık.
4. That kullanılmaz; zamir düşürülmez
Non-defining clause içinde that kullanma. Nesne durumundaki relative pronoun da bu yapıda atılmaz. Ayrıca aynı nesneyi veya özneyi ikinci bir zamirle gereksiz yere tekrarlama.
My bike, which I bought last year, needs a new tyre.
Geçen yıl aldığım bisikletimin yeni bir lastiğe ihtiyacı var.
5. Edat + whom / which
Daha resmî kullanımda edatı relative pronoun önüne alabilirsin: with whom, to which. Kişiler için whom özellikle bu konumda kullanılır. Günlük dilde edat sonda kalabilir; whom yerine who yaygındır.
Deniz, with whom I worked last year, has moved to Ankara.
Geçen yıl birlikte çalıştığım Deniz Ankara’ya taşındı.
This café, which we often go to, closes early.
Sık gittiğimiz bu kafe erken kapanır.
6. Some/all/both of whom veya which
Bir grubun bir kısmı veya tamamı hakkında ek bilgi verebilirsin. Kişilerde of whom, şeylerde of which kullanılır. Fiil, ek cümlenin öznesinin anlamına ve sayısına uyar.
I met four tutors, two of whom teach online.
Dört eğitmenle tanıştım; ikisi çevrim içi ders veriyor.
We tested three apps, all of which worked well.
Üç uygulamayı denedik; hepsi iyi çalıştı.
7. Tüm önceki cümleye gönderme yapan which
Which bazen yalnızca önceki isme değil, önceki durumun tamamına gönderme yapar. Bu kullanımda virgül bulunur. What bu ek bilgi bağlacı yerine kullanılmaz.
The train was cancelled, which delayed our arrival.
Tren iptal edildi; bu da varışımızı geciktirdi.
8. Anlamı koruyarak birleştirmek
Birleştirmeden önce hangi ismin kimliğinin zaten belli olduğunu düşün. My brothers, who live abroad, ifadesi bütün kardeşlerin yurt dışında yaşadığı okumasını desteklerken virgülsüz biçim kardeşlerin bir grubunu ayırabilir. Belirsizse iki sade cümle kullan.
My two brothers, who live abroad, are visiting this week.
Yurt dışında yaşayan iki erkek kardeşim bu hafta ziyarete geliyor.
Sık yapılan hatalar
Yanlış: Deniz, that lives nearby, can help.
Doğru: Deniz, who lives nearby, can help.
Non-defining clause içinde that kullanılmaz.
Yanlış: My laptop, I bought last year, is light.
Doğru: My laptop, which I bought last year, is light.
Bu yapıda nesne zamiri düşürülemez.
Yanlış: It rained, what changed our plans.
Doğru: It rained, which changed our plans.
Önceki cümleye gönderme için which kullanılır.
Günlük hayattan mini diyalog
Deniz: Who will run the workshop?
Atölyeyi kim yönetecek?
Mert: Deniz, who has taught the course before, will run it.
Kursu daha önce vermiş olan Deniz yönetecek.
Deniz: Where are we meeting?
Nerede buluşuyoruz?
Mert: At the library, which has a quiet room upstairs.
Üst katında sessiz bir oda bulunan kütüphanede.
Konunun kısa özeti
- Non-defining clause kimliği belli isme ek bilgi verir.
- Virgüller gerekir; that kullanılmaz ve zamir düşmez.
- Whose sahiplik, preposition + whom/which daha resmî ilişki kurar.
- Which önceki durumun tamamını da yorumlayabilir.
Şimdi alıştırmaları cevap anahtarına bakmadan çöz. Yanlış yaptığın sorularda yalnızca cevabı değil, seçimin nedenini de açıklamayı dene. Son olarak öğrendiğin yapıyla kendi hayatından iki cümle kur.