İngilizcede Yetenek ve İzin
İngilizcede can ve can’t kullanımını A1 seviyesinde öğrenin. Yetenek, izin, rica, olumlu, olumsuz ve soru cümleleriyle kolay anlatım.
İngilizcede bir şeyi yapabildiğimizi, yapamadığımızı veya bir şey için izin istediğimizi anlatmak için can ve can’t kullanırız.
I can swim.
Yüzebilirim.
She can’t drive.
O araba kullanamaz.
Can ve can’t günlük İngilizcede çok sık kullanılan yapılardır.
1. Can Ne Demektir?
Can, Türkçeye cümlenin anlamına göre “-ebilmek, -abilmek” şeklinde çevrilir.
Bir kişinin bir şeyi yapabildiğini anlatır.
Mert can play the guitar.
Mert gitar çalabilir.
2. Can Hangi Durumlarda Kullanılır?
Can başlıca şu durumlarda kullanılır:
- Yetenek bildirme
- İzin isteme
- İzin verme
- Rica etme
- Bir şeyin mümkün olduğunu anlatma
Kullanımın anlamı cümlenin geçtiği duruma göre değişir.
3. Yetenek Bildirirken Can
Bir kişinin sahip olduğu yeteneklerden bahsederken can kullanılır.
I can speak English.
İngilizce konuşabilirim.
She can cook very well.
O çok iyi yemek yapabilir.
4. Yapamadığımız Şeyleri Anlatırken Can’t
Bir kişinin bir şeyi yapamadığını anlatmak için can’t kullanılır.
I can’t swim.
Yüzemem.
He can’t use a computer.
O bilgisayar kullanamaz.
5. İzin İsterken Can
Bir şeyi yapmak için izin isterken Can I…? yapısını kullanabiliriz.
Can I open the window?
Pencereyi açabilir miyim?
Can I sit here?
Buraya oturabilir miyim?
6. İzin Verirken Can
Bir kişiye izin verirken olumlu cümlede can kullanılabilir.
You can use my phone.
Telefonumu kullanabilirsin.
You can leave early today.
Bugün erken çıkabilirsin.
7. Yasak Bildirirken Can’t
Bir şeyi yapmanın yasak olduğunu anlatırken can’t kullanılabilir.
You can’t park here.
Buraya park edemezsin.
Students can’t use phones in class.
Öğrenciler derste telefon kullanamaz.
Buradaki can’t yalnızca yeteneksizlik değil, izin verilmemesi anlamına gelir.
8. Rica Ederken Can
Bir kişiden bir şey yapmasını isterken Can you…? yapısını kullanabiliriz.
Can you help me?
Bana yardım edebilir misin?
Can you close the door?
Kapıyı kapatabilir misin?
9. Bir Şeyin Mümkün Olduğunu Anlatırken
Can, bazı durumların mümkün olduğunu anlatabilir.
It can be cold here in winter.
Kışın burada hava soğuk olabilir.
This job can be difficult.
Bu iş zor olabilir.
A1 seviyesinde can’ın temel anlamı yetenek ve izindir.
10. Duyu Fiilleriyle Can
See, hear ve smell gibi duyu fiilleriyle can kullanılabilir.
I can hear music.
Müzik duyabiliyorum.
Can you see the mountain?
Dağı görebiliyor musun?
11. Olumlu Cümle Yapısı
Olumlu cümlede öznenin ardından can ve fiilin yalın hali gelir.
Formül
Özne + can + fiilin yalın hali
| Özne | Can | Fiil | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| I | can | swim | Yüzebilirim. |
| She | can | drive | O araba kullanabilir. |
| They | can | dance | Onlar dans edebilir. |
12. Can Bütün Öznelerle Aynı Kalır
Can, bütün öznelerle aynı şekilde kullanılır.
| Özne | Kullanım |
|---|---|
| I | can |
| You | can |
| He | can |
| She | can |
| It | can |
| We | can |
| They | can |
He can speak French.
O Fransızca konuşabilir.
They can speak French.
Onlar Fransızca konuşabilir.
13. Can Sonrasında Fiilin Yalın Hali
Can sonrasında fiilin birinci, yani yalın hali kullanılır.
She can sing.
O şarkı söyleyebilir.
We can come tomorrow.
Yarın gelebiliriz.
Fiile herhangi bir ek getirilmez.
14. He, She ve It ile Fiile -s Gelmez
Present Simple olumlu cümlelerinde he, she ve it ile fiile -s gelir. Ancak cümlede can varsa fiile -s eklenmez.
❌ He can plays football.
✅ He can play football.
O futbol oynayabilir.
Can bütün öznelerde fiilin yalın halini kullanır.
15. Can Sonrasında “To” Kullanılmaz
Can ile ana fiil arasına to getirilmez.
❌ I can to swim.
✅ I can swim.
Yüzebilirim.
❌ She can to drive.
✅ She can drive.
O araba kullanabilir.
16. Olumsuz Cümle Yapısı
Olumsuz cümlede cannot veya can’t kullanılır.
Formül
Özne + cannot / can’t + fiilin yalın hali
I can’t drive.
Araba kullanamam.
The baby can’t walk.
Bebek yürüyemez.
17. Cannot ve Can’t Arasındaki Fark
Cannot ve can’t aynı anlama gelir.
| Uzun hali | Kısaltması |
|---|---|
| cannot | can’t |
She cannot come today.
O bugün gelemez.
She can’t come today.
O bugün gelemez.
Günlük konuşmalarda can’t daha sık kullanılır.
Yazıma Dikkat
Cannot tek kelime olarak yazılır.
✅ cannot
❌ can not
Bazı özel durumlarda “can not” ayrı yazılabilir; ancak A1 seviyesinde cannot kullanmak yeterlidir.
18. Soru Cümlesi Yapısı
Can ile soru yapmak için can cümlenin başına gelir.
Formül
Can + özne + fiilin yalın hali?
Can you swim?
Yüzebilir misin?
Can Merve drive?
Merve araba kullanabilir mi?
19. Kısa Cevaplar
Can ile sorulan sorulara kısa cevap verirken can veya can’t tekrar kullanılır.
| Soru | Olumlu cevap | Olumsuz cevap |
|---|---|---|
| Can you swim? | Yes, I can. | No, I can’t. |
| Can she drive? | Yes, she can. | No, she can’t. |
| Can they come? | Yes, they can. | No, they can’t. |
Dikkat
❌ Yes, I do.
✅ Yes, I can.
Evet, yapabilirim.
20. Soru Kelimeleriyle Can
What, where, when ve how gibi soru kelimeleri can’den önce gelir.
Formül
Soru kelimesi + can + özne + fiil?
What can you cook?
Ne pişirebilirsin?
Where can we park?
Nereye park edebiliriz?
21. What Can You Do?
Bir kişinin yeteneklerini sormak için What can you do? sorusu kullanılabilir.
What can you do?
Ne yapabilirsin?
I can sing and play the piano.
Şarkı söyleyebilir ve piyano çalabilirim.
22. How Well ile Can Kullanımı
Bir kişinin bir işi ne kadar iyi yapabildiğini sormak için How well kullanılabilir.
How well can you swim?
Ne kadar iyi yüzebilirsin?
I can swim quite well.
Oldukça iyi yüzebilirim.
23. Can ile Birden Fazla Fiil Kullanımı
Aynı özne için birden fazla yetenek anlatabiliriz.
She can sing and dance.
O şarkı söyleyebilir ve dans edebilir.
İkinci fiilden önce can’i tekrar etmek zorunda değiliz.
✅ She can sing and dance.
24. Can ve Present Simple Arasındaki Fark
Present Simple, bir işi düzenli olarak yaptığımızı anlatabilir.
Can ise o işi yapma yeteneğine sahip olduğumuzu gösterir.
I drive to work every day.
Her gün işe arabayla giderim.
I can drive.
Araba kullanabilirim.
İlk cümle alışkanlık, ikinci cümle yetenek anlatır.
25. Can ile Günlük Hayatta Kullanılan Fiiller
Can ile sık kullanılan bazı fiiller şunlardır:
| İngilizce | Türkçesi |
|---|---|
| swim | yüzmek |
| drive | araba kullanmak |
| cook | yemek yapmak |
| sing | şarkı söylemek |
| dance | dans etmek |
| speak | konuşmak |
| help | yardım etmek |
| come | gelmek |
| use | kullanmak |
| see | görmek |
I can cook.
Yemek yapabilirim.
Can you help me?
Bana yardım edebilir misin?
26. Günlük Hayattan Mini Diyalog
Ece: Can you drive?
Araba kullanabilir misin?
Mert: Yes, I can, but I haven’t got a car.
Evet, kullanabilirim ama arabam yok.
Ece: Can you ride a bicycle?
Bisiklete binebilir misin?
Mert: No, I can’t. Can you teach me?
Hayır, binemem. Bana öğretebilir misin?
Ece: Yes, I can.
Evet, öğretebilirim.
27. En Sık Yapılan Hatalar
| Yanlış | Doğrusu | Neden? |
|---|---|---|
| He cans swim. | He can swim. | Can bütün öznelerle aynıdır. |
| She can sings. | She can sing. | Can sonrasında fiil yalın olur. |
| I can to drive. | I can drive. | Can sonrasında to kullanılmaz. |
| He doesn’t can swim. | He can’t swim. | Olumsuzluk can’t ile yapılır. |
| Do you can cook? | Can you cook? | Soruda can başa gelir. |
| Can she plays tennis? | Can she play tennis? | Can sonrasında fiil yalın olur. |
| I don’t can come. | I can’t come. | Don’t ve can birlikte kullanılmaz. |
| Yes, I do. | Yes, I can. | Kısa cevapta can kullanılır. |
| No, she doesn’t. | No, she can’t. | Can sorusuna can’t ile cevap verilir. |
| I am can swim. | I can swim. | Can ile am birlikte kullanılmaz. |
28. Konuyu Kolay Hatırlamanın Yolu
Olumlu Cümle
I can swim.
Olumsuz Cümle
I can’t swim.
Soru Cümlesi
Can you swim?
Kısa Cevap
Yes, I can. / No, I can’t.
En Önemli Kurallar
- Can bütün öznelerle aynıdır.
- Can sonrasında fiil yalın halde kullanılır.
- Fiile -s eklenmez.
- Can sonrasında to kullanılmaz.
- Soru yaparken do veya does kullanılmaz.
Can / Can’t Konusunu Hikâyelerle Pekiştir
Can ve can’t yapılarını meslek, okul, spor ve günlük yaşam konulu hikâyelerde sık sık görebilirsin.
Hikâyeleri dinlerken şu yapılara dikkat et:
- I can speak English.
- She can cook very well.
- He can’t drive.
- Can you help me?
A1 Seviye İngilizce Hikâyeler
Hikâyeleri YouTube üzerinden izleyebilir veya Spotify üzerinden dinleyebilirsin.
Mini Özet
- Can, yetenek ve izin anlatmak için kullanılır.
- Can’t, bir şeyi yapamadığımızı veya bir şeyin yasak olduğunu anlatabilir.
- Can bütün öznelerle aynı kalır.
- Can sonrasında fiilin yalın hali kullanılır.
- He, she ve it ile fiile -s eklenmez.
- Can ile fiil arasına to gelmez.
- Olumsuz yapı cannot veya can’t şeklindedir.
- Soru cümlesinde can başa gelir.
- Kısa cevaplarda can veya can’t kullanılır.
- İzin istemek için Can I…? kullanılır.
- Rica etmek için Can you…? kullanılır.
- Bir kişinin yeteneklerini sormak için What can you do? denebilir.
Son Söz
Tebrikler! Artık yapabildiğin ve yapamadığın şeyleri İngilizce olarak anlatabilir, izin isteyebilir ve birinden yardım rica edebilirsin.
Kendi yeteneklerinle ilgili kısa cümleler kurarak pratik yapabilirsin:
I can…
I can’t…
Can you…?
Şimdi öğrendiklerini alıştırmalarla pekiştirebilirsin.
➡️ Can / Can’t Alıştırmaları ve Cevap Anahtarı
➡️ Bir sonraki ders: Ünite 14: Imperatives (Emir Cümleleri)
SEMAY İLE İNGİLİZCE 
Leave a comment